Bibliofrenia

«Los coleccionistas que desfilan por estas páginas de tan peculiar santoral, lo son cada uno a su manera. De modo que su enfermedad debería recibir un nombre propio por cada desviación, por cada mutación del gen del deseo de la propiedad y de la anexión bulímica. Pulsiones incurables, en todo caso, por cuanto, a medida que se va acercando a la saturación, el horizonte del bibliómano siempre retrocede, pues de modo continuo le salen al paso noticias de libros fabulosos y perdidos, en una suerte de moderna reedición del suplicio de Tántalo. La inteligencia acaso del bibliófilo consiste en último término en este poner su deseo en un objeto en rigor inagotable, y permanecer entonces espoleado para siempre por una inquietud que no se sacia, y eso hasta el fin de sus días, comunicándoles a los mismos un sentido, y hasta una suerte de misión, que el bibliósofo se toma muy en serio.»

Fernando R. de la Flor

Bibliofrenia
Joaquín Rodríguez
Melusina
1ª ed., 1ª imp.
(mayo 2010)

Μια συναρπαστική νέα εισαγωγή, ένας εύχρηστος οδηγός γι' αυτόν που θέλει να περιηγηθεί στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της πολιτισμικής ιστορίας. Ο Peter Burke ξεκινά με τους «κλασικούς» Jacob Burckhardt και Johan Huizinga και συνεχίζει με τη μαρξιστική αντίδραση, από τον Frederick Antal ως τον Edward Thompson. Στη συνέχεια πραγματεύεται την πρόσφατη άνοδο της πολιτισμικής ιστορίας, εστιάζοντας στο έργο της προηγούμενης γενιάς, που περιγράφεται συχνά ως Νέα Πολιτισμική Ιστορία. Ύστερα από μια επισκόπηση των πιο πρόσφατων εξελίξεων, εξετάζει τις κατευθύνσεις που μπορεί να ακολουθήσει η πολιτισμική ιστορία στον 21ο αιώνα. Ο συγγραφέας δεν περιορίζεται στον αγγλόφωνο κόσμο, αλλά περιλαμβάνει στην παρουσίασή του εκπροσώπους και ρεύματα από την ηπειρωτική Ευρώπη, την Ασία, τη Νότια Αμερική κ.α. Τοποθετεί την πολιτισμική ιστορία στο πολιτισμικό της πλαίσιο, εστιάζοντας στους δεσμούς της με τον φεμινισμό, τις μετα-αποικιακές σπουδές και τη σύγχρονη έμφαση στην κουλτούρα.

Πώς το παρελθόν γίνεται ιστορία;

"Το ιστορείν μοιάζει της Πηνελόπης∙ πλέκει και ξεπλέκει συνεχώς το κείμενο του παρελθόντος."

Λιάκος, Αντώνης   Πώς το παρελθόν γίνεται ιστορία; Πόλις, 2007 σ.112

Σήμερα, μετά τις συχνές διαμάχες για την ιστορία, είναι καιρός να συζητήσουμε πώς το παρελθόν γίνεται, μετασχηματίζεται, μετατρέπεται σε ιστορία. Πώς από τα άπειρα συμβάντα του παρελθόντος καταλήγουμε σε ιστορίες με νόημα; Γιατί μεταβάλλεται η ιστορία; Γιατί παθιαζόμαστε για γεγονότα μακρινά, για πράξεις ανθρώπων που ποτέ δεν γνωρίσαμε; Η μετατροπή του παρελθόντος σε ιστορία δεν γινόταν με τον ίδιο τρόπο σε κάθε εποχή και δεν είναι όμοια σε διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα. Πώς μια κοινωνία χειρίζεται τις σχέσεις της με τον χρόνο και ποια θέση δίνει στην ιστορία στο πολιτισμικό της στερέωμα; Κεντρικό ερώτημα είναι: πώς ποιείται η ιστορία; Οι ιστορικοί δημιουργούν την ιστορία, δεν την αποτυπώνουν απλώς. Δεν τη δημιουργούν, όμως, αυθαίρετα, αλλά μέσα από τους τρόπους με τους οποίους οι κοινωνίες αντιλαμβάνονται το παρελθόν τους και τη σχέση τους μαζί του. Αν η ιστορία λειτουργεί ως συνείδηση των κοινωνιών, τότε φιλτράρει αφενός τις κυρίαρχες επιταγές για το τι θέλουμε να μάθουμε και τι να ξεχάσουμε και, αφετέρου, τις πιέσεις αυτού που δεν μπορούμε να λησμονήσουμε και που δεν θέλουμε να μάθουμε.

Το ατελές, εάν πασχίζει ασταμάτητα να ολοκληρωθεί, είναι το ίδιο γοητευτικό όσο και η τελειότερη επιτυχία.


 Marc Bloch, Απολογία για την Ιστορία: το επάγγελμα του ιστορικού, μετ. Κώστας Γαγανάκης, Εναλλακτικές Εκδόσεις, 1994, σ. 48 [Apologie pour l´histoire, 1941]

Reading Revolutions  
The Politics of Reading in Early Modern England

by Kevin Sharpe

This fascinating book - the first comprehensive study of reading and politics in early modern England - examines how texts of that period were produced and disseminated and how readers interpreted and were influenced by them. Based on the voluminous reading notes of one gentleman, Sir William Drake, the book shows how readers formed radical social values and political ideas as they experienced civil war, revolution, republic and restoration.

By analysing the strategies of Drake's reading practices, as well as those of several key contemporaries (including Jonson, Milton, and Clarendon), Kevin Sharpe demonstrates how reading in the rhetorical culture of Renaissance England was a political act. He explains how Drake, for example, by reading and rereading classical and humanist works of Tacitus, Machiavelli, Guicciardini, and Bacon, became the advocate of dissimulation, intrigue, and realpolitik. Authority, Sharpe argues, was experienced, reviewed and criticized not only in the public forum but in the study, on the page and in the imagination of early modern readers.

review

The Fortunes of the Courtier

The European Reception of Castiglione's Cortegiano


By Peter Burke
Polity Press, 1996

An exploration of how readers over the years have responded to a well-known Renaissance text, the Courtier by Castiglione.


Table of Contents

List of Plates.

Preface and Acknowledgements.
Abbreviations.

1. Tradition and Reception.

2. The Courtier in its Time.

3. The Courtier in Italy.
4. The Courtier Translated.

5. The Courtier Imitated.

6. The Courtier Criticized.

7. The Courtier Revived.

8. The Courtier in European Culture.
Appendix 1 Editions of the Courtier, 1528-1850.
Appendix 2 Readers of the Courtier before 1700.
Bibliography.
Index.

"The Fortunes of the Courtier is an important contribution to intellectual history and to the history of the book. It demonstrates how bibliography, textual criticism, and library history can illuminate the mentality of an age."–Magill's Literary Annual 1997

Castiglione's Cortegiano, or the Courtier, is one of the best-known texts of the Italian Renaissance. When it first appeared in 1528, the Courtier was widely read as a guide to contemporary conduct. Its popularity led to its publication in six languages in twenty different European centers in the sixteenth century alone. While the text itself has been studied very carefully in recent years as the embodiment of the spirit of the High Renaissance, its multitude of readers, spread over the world, has received much less attention. In this engaging study Peter Burke explores how readers over the years have responded to the Courtier.

Because it was read so widely in Europe, the Courtier affords Burke an ideal test case for the diffusion and reception of ideas. From Poland and Hungary to England, Portugal, and even the New World, he takes us on a fascinating tour of the courts, libraries, and reading rooms of Europe in search of Castiglione's idea of the perfect courtier. He shows how changing responses to the Courtier, both positive and negative, reveal changing social values and how regional variations in its reception reflect the emerging cultural map of early modern Europe. His evidence includes printing history, translations, marginalia, and records of sale and possession. He concludes with a discussion of the later fortune of the Courtier, including its role in the "civilizing process" and its curious appeal to writers as different as Samuel Johnson and W. B. Yeats.

Informed by Burke's considerable knowledge of printing and publishing history, this book contributes to our growing understanding of the history of the book and to our knowledge of the Renaissance and its reception.

The Book of the Courtier

Baldesar Castiglione



in  Penguin Classics

Cavallo, Guglielmo
Η ανάγνωση στο Βυζάντιο
Μετάφραση: Σμαράγδα Τσοχανταρίδου και Paolo Odorico
Αθήνα: Άγρα, 2008
ISBN: 9789603257417

Το Βυζάντιο, σε αντίθεση με τη Δύση, εξαφανίστηκε κάτω από την οθωμανική επέλαση παρασύροντας μαζί του τον ελληνικό Μεσαίωνα: μας είναι γνωστό αποκλειστικά από τις γραπτές μαρτυρίες που άφησαν οι συγγραφείς του. Αλλά τα έργα τους συντέθηκαν για ένα αναγνωστικό κοινό, που τα είχε για προσωπική του χρήση. Εξού και η ανάγκη να καθορίσουμε τον βυζαντινό αναγνώστη: ποια είναι η κοινωνική του θέση, ποια η στάση του απέναντι στο βιβλίο, ποιες οι ικανότητες και ποιες οι δυνατότητες να οικειοποιηθεί το γραπτό κείμενο; Ποια είναι η πνευματική του προετοιμασία; Ποιος διάβαζε στο Βυζάντιο; Πώς γινόταν η ανάγνωση; Υπήρχαν δίκτυα κυκλοφορίας του βιβλίου, συγκεντρώσεις ανάγνωσης από κοινού; Διάβαζαν δυνατόφωνα ή χαμηλόφωνα; Υπήρχαν διαφορές ανάμεσα στους αναγνώστες ανάλογα με την κοινωνική τους προέλευση;

Θεμελιώδη ερωτήματα για την κατανόηση του βυζαντινού πολιτισμού και της παιδείας του, στην οποία επιδόθηκε ο Γκουλιέλμο Καβάλλο, ένας από τους πιο επιφανείς ειδικούς στον τομέα της βυζαντινολογίας και της ελληνικής κωδικολογίας. Τα σεμινάρια, που πραγματοποίησε το 2003 στη Σχολή Ανώτατων Σπουδών στις Κοινωνικές Επιστήμες του Παρισιού, βρίσκουν εδώ τη γραπτή τους έκφραση και εγκαινιάζουν τη σειρά των Βυζαντινών Mαθημάτων, που σκοπό έχουν να θέσουν στη διάθεση των ιστορικών και των ερευνητών ένα εργαλείο εργασίας για τη διάδοση και τη γνώση του πολιτισμού του ελληνικού Μεσαίωνα.

Umberto Eco
Dire quasi la stessa cosa. Esperienze di traduzione

Τι σημαίνει "μεταφράζω'; Η "μετάφραση" αποδίδει πλήρως το νόημα του πρωτοτύπου; Ποιός είναι ο ρόλος του μεταφραστή και γιατί η "μετάφραση" είναι περισσότερο μια εμπειρία και μια διαδικασία απωλειών και ανταμοιβών παρά μια παθητική ερμηνεία του πρωτοτύπου; Τι είναι η "διαπραγμάτευση" και ποιός ο ρόλος της απέναντι στο

´

´

´

´

πρωτότυπο κείμενο; Σε αυτά και σε πολλά ακόμη ανάλογα ερωτήματα μεταφραστικού και μεταφρασεολογικού ενδιαφέροντος αποπειράται να απαντήσει ο Umberto Eco στη σειρά δημοσιευμάτων και ανακοινώσεων που για πρώτη φορά βλέπουν το φως σε έναν ενιαίο τόμο. Με το γνωστό του γλαφυρό και εύληπτο ύφος, με αναφορές από ποικίλα και διαφορετικά πεδία γνώσης και δημιουργίας (από τη λογοτεχνία μέχρι τη φιλοσοφία και τη σημειολογία, από την αισθητική μέχρι τη μουσική και τον κινηματογράφο), και αντλώντας δεκάδες συγκεκριμένα παραδείγματα μετάφρασης από τις σημαντικότερες γλώσσες καταδεικνύει ότι η "μετάφραση" είναι περισσότερο ένα γοητευτικό ταξίδι μεταξύ πολιτισμών, γλωσσών και κειμένων, οι απαρχές της οποίας χάνονται στα βάθη των αιώνων, καθώς, όπως υπογραμμίζει, στην "πραγματικότητα εδώ και χιλιετίες ο κόσμος μεταφράζει".

Political Uses of the Past

Political Uses of the Past :

The Recent Mediterranean Experience

Jacques Revel, Giovanni Levi (editors)

The book addresses political and historiographical uses of history. A group of leading historians and thinkers discuss questions of collective identity and representation in relation to the fluctuating concept of "past" and its changing relevance. Among the topics are Greek historiographical questions, Balkan history, the Armenian problem and the Palestinian historical narrative.

L' Europe est-elle nee au Moyen Age?

Le Goff, Jacques
Η Ευρώπη γεννήθηκε τον Μεσαίωνα; Αθήνα: Πόλις, 2006
ISBN: 960-435-109-5


H ιστορία της σύγχρονης Eυρώπης αρχίζει πριν από την εμφάνιση του χριστιανισμού, και συνεχίζεται μετά την αναδίπλωσή του. Aπό τα ερείπια της Pωμαϊκής αυτοκρατορίας μέχρι τις ανακαλύψεις του 16ου αιώνα, το μάτι του έμπειρου ιστορικού, όπως είναι ο Le Goff, διακρίνει ίχνη, διαδοχικά στρώματα πολλαπλών εξελίξεων. O ιστορικός τα φέρνει στο φως, τα εξερευνά για να δείξει τι έχει κληρονομήσει η σύγχρονη Eυρώπη, τι δανείζεται, τι επαναλαμβάνει από τα χαρακτηριστικά αυτής της μεσαιωνικής "Ευρώπης" που δεν μοιάζει απόλυτα με τη δική μας, αλλά αντιπροσωπεύει μια σημαντική στιγμή στη διαδικασία συγκρότησής της: δυνητική ενότητα και θεμελιακή πολυμορφία, ανακάτεμα πληθυσμών, διαιρέσεις και αντιθέσεις μεταξύ Δύσης-Aνατολής/Nότου-Bορρά, το πρωταρχικό ενοποιητικό στοιχείο της γεωργίας. Ο Jacques Le Goff μας παρασύρει σε ένα ταξίδι στο παρελθόν που κόβει την ανάσα, ελπίζοντας ότι αν οι Eυρωπαίοι κατανοήσουν καλύτερα τις ρίζες τους, θα οικοδομήσουν και καλύτερα το παρελθόν τους.

Descriptive Cataloging of Rare Materials (Books), 2007 Edition

Cataloging rules for rare books, that is, printed textual monographs receiving special treatment within a repository. Thoroughly revised and expanded from its predecessor (Descriptive Cataloging of Rare Books, 2nd edition, 1991), now includes 19th- and 20th-century books. New introductory sections on objectives and principles and precataloging decisions, to help with local decisions about the level of detail to provide; an appendix of scanned images of early letters and symbols accompanied by their correct transcriptions; and new appendixes on collection-level cataloging, core-level cataloging, variations requiring the creation of a new bibliographic record, and individual issues of serials. 239 pp. ISBN 0-8444-1162-0

D. F. McKenzie
Bibliography and the Sociology of Texts
Cambridge University Press, 1999


In the Bibliography and the Sociology of Texts D.F. McKenzie shows how the material form of texts crucially determine their meanings. He demonstrates that as works are reproduced and reread, they take on different forms and meanings. This is true of all forms of recorded information, McKenzie claims, including sound, graphics, films, landscape and new electronic media. The bibliographical skills first developed for manuscripts and books can, he shows, be applied to a wide range of cultural documents. This book offers a unifying concept of texts that seeks to acknowledge their variety and the complexity of their relationships.

D.F. McKenzie was Emeritus Professor of Bibliography and Textual Criticism at the University of Oxford